Lekcja Chemii

Dnia 27.02.18 przedstawiliśmy na lekcji chemii 3 ciekawe doświadczenia chemiczne: Kolorowa herbata, wędrująca woda oraz manganian(VII) potasu i gliceryna. Doświadczenia zostały nagrane wcześniej na wszelki wypadek jakby na lekcji coś nie wyszło, ale na szczęście wszystko wyszło idealnie. Największe zainteresowanie przykuło doświadczenie z Manganianem(VII) potasu i gliceryną ponieważ miało samozapłon.

Herbata jako wskaźnik pH

MATERIAŁY

- trzy szklanki

-herbata czarna

-łyżeczka kwasku cytrynowego

-łyżeczka sody oczyszczonej

-ewentualnie ocet, sok z cytryny, pół łyżeczki NaOH („kreta”)

WYKONANIE

Zaparz herbatę, by uzyskała dość ciemny kolor. Rozlej ją do trzech szklanek. Do jednej szklanki wsyp łyżeczkę kwasku cytrynowego, do drugiej – łyżeczkę sody oczyszczonej, a trzecią szklankę pozostaw do porównania kolorów. Obserwuj zabarwienie herbaty w szklankach. W szklance z kwaskiem cytrynowym herbata przyjmie bursztynowy odcień, a w szklance z sodą oczyszczoną – ciemnobrunatny, charakterystyczny dla bardzo mocnej herbaty 

 

WYTŁUMACZENIE

Taniny to związki organiczne zbudowane z cząsteczek kwasu galusowego oraz D‐glukozy. Zawarte w herbacie taniny zmieniają barwę pod wpływem zmian pH. Dodany do herbaty wodorowęglan sodu – soda oczyszczona (NaHCO3) – łatwo hydrolizuje (jest to sól słabego kwasu i mocnej zasady):

NaHCO3 + H2O  NaOH + H2CO3 Na+ + HCO3 ‐ + H2O  Na+ + OH‐ + (H2O + CO2)

i podnosi stężenie jonów wodorotlenowych w roztworze, a co za tym idzie – zwiększa pH. Roztwór ma odczyn zasadowy. Dodanie kwasku cytrynowego zwiększa stężenie jonów wodorowych. Następuje wówczas wzrost stężenia jonów wodorowych w roztworze i obniżenie pH. Roztwór ma odczyn kwaśny.

Samozapłon gliceryny

MATERIAŁY

• miseczka ceramiczna -
• kilka kropli glicerynyłyżeczka
• manganian (VII) potasu (nadmanganianu potasu)

WYKONANIE

Rozdrobnij tabletki nadmanganianu potasu i usyp z nich stożek w miseczce. Za pomocą  słomki na nadmanganian potasu wlej trzy krople gliceryny. Po upływie ok. 1 minuty powstanie wysoki liliowy płomień i dużo iskier.

WYTŁUMACZENIE

Początkowo, gdy nie obserwujemy jeszcze zmian w układzie, zachodzi względnie powolne utlenianie gliceryny nadmanganianem potasu. Proces ulega znacznemu przyspieszeniu wraz ze wzrostem ilości wytwarzanego w tej reakcji ciepła, aby w końcu doprowadzić do zapłonu substratów. Gliceryna w obecności silnego utleniacza, jakim jest nadmanganian potasu, utlenia się do dwutlenku węgla i wody. Po zakończeniu reakcji, na miejscu KMnO4 pojawia się ciemnozielony proszek – barwa ta jest charakterystyczna dla związków manganu na VI stopniu utlenienia i wskazuje na obecność manganianu (VI) potasu

Wędrująca woda

MATERIAŁY

-pięć tej samej wielkości szklanek (lub słoików)

-wodę-kolorowe barwniki (czerwony, żółty, niebieski)

-papierowe ręczniki

WYKONANIE

Do trzech szklanek (co druga) nalewamy ok. 3/4 wody, dodajemy barwniki. Składamy w wąskie paski cztery kawałki papierowego ręcznika i umieszczamy w szklankach tak jak na zdjęciach. Obserwujemy co się stanie
 

WYTŁUMACZENIE

Woda wędruje. Nie ma żadnej pompy, która ją tłoczy ku górze. Sama, wbrew prawu grawitacji „wspina” się w tym przypadku po papierze i przechodzi do drugiej szklanki. Jest to zjawisko analogiczne do pobieranie wody przez drzewo cząsteczki wody poprzez kapilary wędrują do góry.

KAMIL WOŹNICA

BARTEK WYROBA

Doświadczenie - Zegar jodowy

Reakcje zegarowe to reakcje, których efekt widać po pewnym czasie od zmieszania substratów (składników). Dzisiaj przedstawiam zegar jodowy, czyli reakcję możliwą do wykonaniu w domu, a która bardzo mi się spodobała. Zobaczcie czemu!

Składniki:

Do kupienia:

- skrobia ziemniaczana,
- witamina C (kwas askorbinowy),
- jodyna,
- woda utleniona,

Masz to w domu:

- woda,
- szklanki (przezroczyste naczynia),
- łyżka,

Niektóre składniki wymagają dodatkowego przygotowania:

Kwas askorbinowy - witamina C

Do doświadczenia wymagany jest roztwór. Aby go wykonać, należy rozgnieść tabletkę i rozpuścić ją w wodzie. Mi udało się kupić witaminę C w proszku, i tu sprawa jest prosta. Odmierzamy porcję witaminy C w proszku (ja miałam ok. 1/2 łyżeczki) i ją rozpuszczamy w wodzie. Najlepiej, żeby woda była ciepła, wtedy wszystko szybciej się rozpuści.

Skrobia (łyżka lub 1/2)

Skrobia jest trudno rozpuszczalna w wodzie, dlatego trzeba ją rozpuścić we wrzątku, lub przynajmniej w bardzo ciepłej wodzie. Następnie należy ją energicznie mieszać. Nie martwcie się, jeśli wszystko się nie rozpuści, bo wystarczy mało roztworu.

Przebieg doświadczenia:

- Do szklanki (przezroczystego naczynia) wlewamy kilka kropel jodyny, nie musi być jej dużo.

- Następnie dodajemy wcześniej przygotowany kwas askorbinowy. Należy pamiętać, żeby nie wlać go całego od razu, tylko porcjami, aż mieszanina zrobi się przezroczysta. Im więcej witaminy C, tym dłuższy czas oczekiwania na efekt.

- Wlewamy roztwór skrobi. Czym więcej, tym ciemniejszy kolor na końcu.

- Wlewamy ok. 10 ml wody,

- Dodajemy ok. 10-15 ml wody utlenionej

Następnie wystarczy czekać na efekt końcowy.

Wskazówki przydatne do wykonania doświadczenia:

- Jeśli ubrudzisz coś jodyną, to świeże plamy można łatwo zmyć ciepłym mlekiem.
- Do odmierzania małych ilości składników (do 15 ml) można użyć kieliszka z syropu.
 

Źródła

doswiadczenia.info/dla-kazdego/zegar-jodowy/

Autorką tego tekstu jest

Karolina

Magiczna chemia

Przedstawiamy materiał z naszych warsztatów. Doświadczenia polegały na sprawdzaniu odczynów substancji za pomocą różnych wskaźników.

Oto przykłady niektórych mieszanin:

ocet + czerwień metylowa kolor malinowy
ocet + tymoloftaleina brak zmiany koloru
ocet + purpura bromokrezolowa kolor żółty

mleko + tymoloftaleina brak zmiany koloru
mleko + purpura bromokrezolowa  kolor szary/niebieski
mleko + czerwień metylowa kolor pomarańczowy

kwasek cytrynowy + purpura bromokrezolowa kolor malinowy
kwasek cytrynowy + tymoloftaleina brak zmiany koloru
kwasek cytrynowy + czerwień metylowa kolor pomarańczowy

proszek do prania + błękit tymolowy kolor błękitny
proszek do prania + czerwień obojętna kolor zielony
proszek do prania + tymoloftaleina kolor błękitny 

Autorkami tekstu są
Kasia i Weronika
Autorem filmu jest 
Paweł

Zobacz też nasze inne doświadczenia i śledź nasz kanał na youtube! 🎬   

Właściwości kwasu siarkowego (VI)

Przedstawiamy doświadczenie pokazujące właściwości kwasu siarkowego (VI), czyli H2SO4.

Przebieg doświadczenia

Do zlewki wlewamy wodę. Następnie po bagietce wlewamy tam stężony roztwór kwasu siarkowego (VI). Obserwujemy temperaturę na termometrze (woda przed doświadczeniem miała 21⁰C).

Obserwacje

Stężony roztwór H2SO4 wlany do wody powoli opada na dno zlewki. Po wymieszaniu powstaje klarowny, bezbarwny roztwór. Temperatura mieszaniny wzrosła do 37⁰C.

Wnioski

Kwas siarkowy (VI) bardzo dobrze miesza się z wodą, w wyniku czego zachodzi reakcja egzotermiczna.

Autorem tego tekstu jest
Karolina
Autorem filmu jest
Paweł

Zobacz też nasze inne doświadczenia i śledź nasz kanał na youtube! 🎬

Otrzymywanie wodorotlenku sodu

Przedstawiamy doświadczenie, na którym pokazujemy, jak otrzymać wodorotlenek sodu (NaOH).

Przebieg doświadczenia

Do krystalizatora wlewamy wodę i dodajemy fenoloftaleinę. Dodajemy mały kawałek sodu.

Obserwacje

Sód gwałtownie reaguje z wodą, pływa po jej powierzchni. Słychać syczenie, wydziela się gaz. Fenoloftaleina barwi się na malinowo

Wnioski

Zaszła reakcja chemiczna:

2 Na + 2 H2O → 2 NaOH + H2 ↑

Otrzymano wodorotlenek sodu, o czym świadczy zmiana zabarwienia wskaźnika. Wydzielony gaz to wodór.

Autorem tego tekstu jest

Karolina

Autorem filmu jest

Paweł

Zobacz też nasze inne doświadczenia i śledź nasz kanał na youtube! 🎬